Żelazo – kto tak naprawdę powinien zażywać preparaty z żelazem.

Żelazo – mikroelement, pierwiastek śladowy, pełniący szereg bardzo ważnych funkcji w naszym organizmie. Zarówno nadmiar jak i niedobór żelaza może prowadzić do poważnych dysfunkcji zagrażających zdrowiu, a nawet życiu człowieka. Żelazo należy do mikroelementów, ponieważ dziennie zapotrzebowanie na ten pierwiastek jest małe.

Główna pula żelaza w naszym organizmie znajduje się w erytrocytach, a konkretnie w przenoszącej tlen hemoglobinie. Hemoglobina przenosi tlen z płuc do tkanek.

Zapotrzebowanie na żelazo nie jest jednakowe u każdego. Zależy ono od wieku, płci oraz ogólnego stanu zdrowia. Dziennie tracimy około 1-2 mg żelaza. Straty te są wyrównywane poprzez żelazo dostarczone z pokarmem.

  • Po 50 roku życia zapotrzebowanie na żelazo jest takie samo zarówno u kobiet jak
    i u mężczyzn. Tak samo u dzieci do 9 roku życia.
  • Między 10 – 50 rokiem życia zapotrzebowanie na żelazo u kobiet jest wyższe.
  • Zapotrzebowanie na żelazo po 50 roku życia jest takie jak u 4-9 letnich dzieci. Nie można więc powiedzieć, że zapotrzebowanie na żelazo rośnie wraz z wiekiem.
  • Największe zapotrzebowanie na żelazo mają kobiety w ciąży

Przyczyny niedoboru żelaza

  • Nieodpowiednia dieta. Stosowanie radykalnych diet odchudzających lub wegetariańskich oraz wegańskich. Wegetarianie powinni przyjmować 2 razy większą dawkę żelaza.
  • Znaczna utrata krwi (przyczyna najczęstsza) – utrata krwi w czasie menstruacji, krwawienie z przewodu pokarmowego, dróg moczowych, hemoroidów, układu oddechowego oraz z mięśniaków macicy.

Utrata krwi w czasie urazów.

  • Okresy zwiększonego zapotrzebowania na żelazo: karmienie piersią, ciąża – II oraz III trymestr, okres intensywnego wzrostu
  • Zaburzenie wchłaniania żelaza w przebiegu chorób: celiakia, zapalenie żołądka
  • Przewlekłe biegunki
  • Dieta bogata w składniki ograniczające wchłanianie żelaza (fosforany, szczawiany, tanina, wapń i cynk)

Objawy niedoboru żelaza

✗    Bladość powłok ciała (śluzówki jamy ustnej i gardła, płytek paznokci, spojówek, warg)

Nie jest to objaw jednoznaczny i nie zawsze występuje. Bladość skóry może pojawić
się także w przebiegu innych chorób niezwiązanych z niedoborem żelaza.

✗    Wczesne siwienie włosów oraz ich kruchość i zmatowienie, zapalenie błony śluzowej języka oraz pękanie kącików warg

✗    Łamliwość oraz wklęsłość paznokci

✗    Duszność oraz kołatanie serca najpierw po wysiłku, a następnie także w spoczynku

✗    Omdlenia i utrata przytomności przy gwałtownym spadku poziomu żelaza

✗    Osłabienie, senność, spadek koncentracji

✗    Utrata apetytu

✗    Bóle i zawroty głowy

✗    Polineuropatia czuciowo – ruchowa

✗    Zmiany na dnie oka

✗    Zaburzenia cyklu miesiączkowego oraz spadek libido

✗    Spadek odporności

✗    Suchość skóry

✗    Przedwczesny poród oraz niska masa urodzeniowa noworodka jako skutek niedoboru żelaza u kobiety ciężarnej

Należy pamiętać, iż niedokrwistość może wynikać nie tylko z niedoboru żelaza, ale także witamin B6, B12 oraz kwasu foliowego.

 

Jaka forma żelaza wchłania się najlepiej?

Wchłanianie żelaza z produktów mięsnych to około 25 - 50%. Dla porównania z produktów roślinnych – 1 – 10 %.

Jeśli chodzi o formy żelaza w suplementach i lekach, to najlepiej wchłaniają się chelaty (dwuglicyniany żelaza). Najsłabiej wchłanialne są fumarany i siarczany żelaza.

Zmniejszenie wchłaniania żelaza.

Wchłanianie żelaza zmniejszają:

  • środki zobojętniające kwas solny (uwaga na inhibitory pompy protonowej, czyli leki typu Ortanol, Controloc, Bioprazol)
  • związki kompleksujące zawarte w kawie, herbacie, mleku i warzywach
  • cynk oraz wapń
  • Inne leki (antybiotyki, leki stosowane w leczeniu niedoczynności tarczycy)

Żelazo podajemy 2-4 godzin po preparatach zmniejszających jego wchłanianie.

 

Zwiększenie wchłaniania żelaza

  • Wchłanianie żelaza zwiększa witamina C w dawce powyżej 200mg

Warto żelazo podawać razem z witaminą C (jako dodatkowa suplementacja w tabletkach lub popijać żelazo sokiem bogatym w witaminę C).

  • Witamina B12
  • Kwasy organiczne zawarte w owocach

 

Leczenie

Leczenie powinno obejmować nie tylko suplementację żelaza, ale także wyeliminowanie przyczyn jego niedoboru. Nie można na własną rękę podejmować leczenia anemii.

Przeciwwskazania do podawania żelaza:

  1. Niedokrwistość niespowodowana brakiem żelaza
  2. Objawy przeciążenia organizmu żelazem (powtarzane transfuzje krwi )
  3. Przewlekłe zapalenie trzustki
  4. Marskość wątroby
  5. Choroby rozrostowe (białaczka, chłoniak, szpiczak)
  6. Zaawansowana próchnica zębów

Najważniejsze wskazówki:

✔   Żelazo ZWYKLE przyjmujemy na czczo (należy czytać ulotki – Żelazo firmy SOLGAR przyjmujemy w trakcie posiłku)

✔   W czasie przyjmowania żelaza mogą wystąpić: zaparcia nudności, metaliczny smak
w ustach oraz czarne zabarwienia stolca

✔   Jeśli przyjmujemy jakiekolwiek leki, żelazo należy przyjmować 4 godziny po tych lekach

✔   Należy pamiętać o interakcjach z żywnością (kawą, mlekiem i herbatą)

✔   Na czas przyjmowania żelaza lepiej odstawić suplementy witaminowe i minerały. Mogą one ograniczać wchłanianie żelaza (szczególnie wapń i cynk)

✔   Warto wybierać preparaty zawierające jednocześnie żelazo oraz witaminę C

✔   Żelazo należy przyjmować przez okres 2-3 miesięcy. Nawet w przypadku poprawy samopoczucia. Po 7 – 10 dniach poprawia się poziom żelaza we krwi, ale poprawa hematokrytu następuję dopiero po 8 tygodniach. Należy wyjaśnić pacjentowi, iż konieczna jest dalsza suplementacja.

 

Dieta bogata w żelazo

Produkty bogate w żelazo: chude, czerwone mięso, chude wędliny, wątroba, żółtka jaj, kakao, soja, biała fasola, morele, otręby pszenne

POLECANE PRODUKTY: SOLGAR Żelazo, Szelazo SROLIMP Chela Ferr

Preparaty z żelaza: link

Apteka "Pod Rózami", ul. Ogrodowa 40, 47-400 Racibórz, od 8:00 do 16:00 - tel. (32) 415 14 67, kontakt@aptekawsieci.pl. Wdrożenie i realizacja: SO-SOLUTIONS
do góry
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl