Działanie fotoalergiczne i fototoksyczne leków. Kiedy należy chronić się od słońca?


Fotodermatozy, to schorzenia skóry spowodowane ekspozycją na promieniowanie słoneczne. Związane są z nadwrażliwością na promieniowanie UV. Nadwrażliwość mogą wywołać różne czynniki zewnętrzne w tym zażywane leki. Niektóre leki wykazują jedynie działanie fotoalergiczne, a inne mogą wywołać reakcję fototoksyczną. Jakie leki należą do tych grup i jak uchronić się przed niepożądanymi reakcjami?

Reakcje fotoalergiczne

Powstają wskutek łącznego zadziałania dwóch czynników: promieniowania UV oraz substancji fotouczulającej, w tym wypadku określonego leku. Wyprysk fotoalergiczny nie występuje u każdego. Zmiany pojawiają się w przeciągu 24 – 48 godzin od ekspozycji na słońce. Wysypka fotoalergiczna dotyczy odsłoniętych części ciała i objawia się głównie w postaci swędzących zmian grudkowych. Łagodne zmiany objawiają się jedynie zaczerwienieniem oraz świądem skory.

Do leków o działaniu fotoalergicznym należą:

    • NLPZ (niesteroidowe leki przeciwzapalne jak ibuprofen, ketoprofen, kwas acetylosalicylowy, naproksen)
    • Hydrochlorotiazyd (lek stosowany w nadciśnieniu)
    • Pochodne fenotiazyny (chlorpromazyna, prometazyna)
    • Ketoprofen stosowany zewnętrznie (Fastum żel, Ketonal żel)
    • Hormonalne środki antykoncepcyjne
    • Izotretinoina (lek stosowany w leczeniu trądziku)
    • Dziurawiec zwyczajny
    • Efawirenz (lek stosowany w leczeniu HIV)
    • Kaptopril i enalapril (leki stosowane w leczeniu nadciśnienia)
    • Niektóre leki przeciwdepresyjne

Reakcje fototoksyczne

Reakcja fototoksyczna to ostra reakcja zapalna, która w odróżnieniu od reakcji fotoalergicznej występują praktycznie u każdego, kto zażywa dane leki i wystawia skórę na działanie promieniowania słonecznego. Zmiany na skórze pojawiają się bardzo szybko, najpóźniej do kilku godzin od ekspozycji na słońce. To, także odróżnia zmiany fototoksyczne od fotoalergicznych. Wykwity na skórze przypominają oparzenie słoneczne – pęcherze, obrzęk i zaczerwienienie. Czasami dochodzi do powstania długotrwałych przebarwień na skórze.

Do leków o działaniu fototoksycznym należą:

    • NLPZ (jak wyżej)
    • Furosemid (lek stosowany w leczeniu obrzęków)
    • Preparaty stosowane zewnętrznie (produkty dziegciowe
    • Antybiotyki (sulfonamidy, fluorochinolony oraz tetracykliny)
    • Amlodypina i nifedypina


Należy pamiętać o tym, iż reakcja na działanie promieniowania słonecznego może być różna. Czasem leki uważane za fotoalergiczne, mogą wywołać reakcje fototoksyczne. Najskuteczniejszą ochroną jest profilaktyka. Co należy robić, aby uniknąć niepożądanych odczynów?


    • W czasie zażywania leków unikaj przebywania na słońcu w godzinach 11:00 – 15:00
    • Nie korzystaj z solarium
    • Stosuj kremy lub/i balsamy z filtrami UV
    • Koniecznie noś nakrycie głowy
    • Ubieraj przewiewną odzież (staraj się maksymalnie okryć skórę)
    • Jeśli można, to leki stosuj na noc
    • Obserwuj swoje ciało – w przypadku pojawienia się zmian zgłoś się do lekarza lub apteki
    • Możesz stosować doustne antyoksydanty, które niwelują szkodliwe skutki działania słońca (witamina A, witamina E oraz C)

Przeczytaj także:


Jak pielęgnować włosy latem?

Jak działa beta karoten?

Ochrona przeciwsłoneczna

 

 

 

Apteka "Pod Rózami", ul. Ogrodowa 40, 47-400 Racibórz, od 8:00 do 16:00 - tel. (32) 415 14 67, kontakt@aptekawsieci.pl. Wdrożenie i realizacja: SO-SOLUTIONS
do góry
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl